with 17 komentarzy

gramatyka-czas-przeszły

Jeśli uważnie śledzisz losy bloga, z pewnością wiesz, że właśnie mija rok odkąd Niemiecka Sofa zaczęła przyjmować pierwszych gości. Już od roku witam Cię tutaj serdecznie za każdym razem i zapraszam na pogawędki o języku niemieckim przy herbacie. Przez ten czas wydarzyło się sporo. Niemiecka Sofa przeszła zmiany, a Ty stałaś się częstszym gościem. Wspominanie przeszłości to dobry moment na poznanie lub przypomnienie sobie niemieckich czasów przeszłych Imperfekt i Perfekt. Usiądź wygodnie i zapraszam na podróż, dzięki której dowiesz się jakie czasy przeszłe są w języku niemieckim i kiedy się ich używa.

Kiedy używać czasu Perfekt, a kiedy czasu Imperfekt?

Zanim przejdę do opowiadania o czasach przeszłych w języku niemieckim, chciałabym Ci zwrócić uwagę na jedną ważną rzecz. Czas przeszły Perfekt tak samo wyraża przeszłość jak czas przeszły Präteritum (Imperfekt). Znaczeniowo nie ma między nimi żadnej różnicy. Spójrz na przykładowe zdania:

Wir haben den ganzen Tag gearbeitet.(Perfekt)
Wir arbeiteten den ganzen Tag.(Präteritum)

Oba zdania wyrażają to samo: Pracowaliśmy cały dzień. Dlaczego więc mamy dwa czasy przeszłe i w każdym podręczniku do gramatyki jest wyszczególnione, kiedy używać, którego czasu? Odpowiedź jest bardzo prosta. Różnica między tymi zdaniami polega na kontekście komunikacyjnym, w którym używamy danego czasu.

Istotnym czynnikiem jest podzielenie kontekstu na formalno-literacki i na kontekst trochę mniej formalny. Dzięki temu można powiedzieć, że z reguły czasu Präteritum używa się w „formalnych” sytuacjach, np. w literaturze (baśnie, opowiadania), w gazetach, w pracach naukowych, a także w publicznych przemowach.

Jeśli chodzi o mniej formalne sytuacje, używamy czasu przeszłego Perfekt, głównie w języku potocznym. Używamy go w rozmowach bezpośrednich, w sytuacjach codziennych, kiedy opowiadamy o sobie lub innych osobach. Niektóre źródła podają także, że Perfekt wyraża czynności zakończone w przeszłości, których skutki widoczne są w teraźniejszości.

W języku niemieckim jest jeszcze jeden czas przeszły, nazywany też czasem zaprzeszłym, Plusquamperfekt. Używamy go głównie wtedy chcemy zasygnalizować fakt, że jedna czynność w przeszłości miała miejsce wcześniej niż druga.

Mam nadzieję, że odpowiedziałam na Twoje pytanie, kiedy używamy, którego czasu i nie będzie stanowiło to dla Ciebie już takiego problemu. W kolejnych wpisach wyjaśnię Ci budowę tych czasów oraz spróbuję wytłumaczyć, kiedy w Perfekcie używamy czasownika posiłkowego „sein”, a kiedy „haben”. A w najbliższym czasie zapraszam na niespodziankę z okazji urodzin Niemieckiej Sofy.


Jeśli spodobał Ci się ten wpis zostaw komentarz i/lub podziel się nim ze znajomymi, używając przycisków poniżej.


Czas teraźniejszy

Czasowniki nieregularne w czasie teraźniejszym

Czas teraźniejszy – ćwiczenia

Czas przyszły

 

 

Podobne wpisy:

  • invicta

    O dzięki, właśnie miałam problem z czasami przeszłymi, nieco rozjaśniłaś mi tym wpisem moje rozumowanie 😀

    ahaaa no i gratuluje roczku, życzę wszystkiego najlepszego i wielu wspaniałych lat kolejnych z Niemiecką Sofą (tego życzę Tobie i sobie :D)
    pozdrawiam

    • Invicta, cieszę się, że pomogłam 🙂 I dziękuję za życzenia, zapraszam na konkurs 🙂

  • Beata Ignaczak

    Zyczę jeszcze wielu rocznic na blogu i za przystępną lekcję o czasie przeszłym,czekam na kolejne,pozdrawiam serdecznie 🙂

    • Beata, dziękuję bardzo 🙂 Cieszę się, że wpis Ci się spodobał.

  • Anita

    Dorzuce nieco 😉 moj ukochany Pan Profesor Morciniec z Uniwersytetu Opolskiego, tlumaczyl nam to w ten sposob – Präteritum, to czas przeszly dokonany, Perfekt jest niedokonany. Ale fakt, ze w mowie potocznej rzadko uslyszymy Präteritum, a tu, gdzie mieszkam, czyli Wieden i okolice – nigdy (chyba, ze bedziemy rozmawiac z Niemcem ;)).

    • Anita, bardzo dziękuję za komentarz 🙂 Takie rozróżnienie też można stosować 🙂

  • Weronika

    Tak samo uczono mnie w gimnazjum i liceum, ale już kursy niemieckiego w Niemczech i życie tam pokazało mi coś innego i za nic tego nie rozumiem. Mianowicie uczono mnie, aby z miejsca w rozmowach używać Präteritum i rzeczywiście wielu młodych Niemców nie dość, że skraca niektóre słowa to Perfect używa rzadko.. i może to kwestia dialektu (plattdeutsch) po prostu, ale czasami już sama nie wiem jak mówić.

    • Weronika, to zależy też od regionu, w którym przebywasz 🙂 Najważniejsze, żebyś znała tą różnicę w Hochdeutsch. Na co dzień możesz albo mówić cały czas w Hochdeutsch, albo przystosować się do znajomych i mówić w ich dialekcie 🙂

  • Dlatego właśnie piszę, że tylko niektóre źródła o tym piszą 🙂 Przeczytaj proszę tekst raz jeszcze, wydaje mi się, że odpowiedziałam w nim na Twoje pytania. Powtórzę jedynie, że:

    „Czas przeszły Perfekt tak samo wyraża przeszłość jak czas przeszły Präteritum (Imperfekt). Znaczeniowo nie ma między nimi żadnej różnicy. Spójrz na przykładowe zdania:

    Wir haben den ganzen Tag gearbeitet.(Perfekt)

    Wir arbeiteten den ganzen Tag.(Präteritum)”

    Odsyłam także do wpisu Pana Łukasza, który zebrał w jednym wpisie fragmenty z kilku książek do gramatyki: http://blog.tyczkowski.com/2011/05/perfekt-czy-imperfekt/

  • das

    brakuje linków w tekście do perfecta i preteriutum, łatwijesza nawigacja

    • Wpis był pisany, kiedy pozostałe wpisy nie były gotowe. Dzięki za zwrócenie uwagi, dodałam odpowiednie linki. Pozdrawiam

  • Łukasz

    Dzięki za artykuł, wszystko mi rozjaśnił ;). A będąc w Wiedniu zauważyłem, że w rozmowie praktycznie zawsze Austriacy używają czasu Perfect.

    • Język potoczny, mówiony może się różnić w zależności od regionu. Dzięki za podzielenie się swoim doświadczeniem 🙂

  • tomi

    Czas imperfekt może wyrażać też czynność niedokonaną jak i dokonaną w przeciwieństwie do perfekt który wyraża tylko czynność dokonaną
    Chyba że się mylę to proszę o sprostowanie

    Florian trank das Bier—– ale czy florian pił piwo czy wypił piwo???Obydwa tłumaczenia są poprawne

  • Jacek

    Wielkie dzięki, nareszcie znalazłem jasne wytłumaczenie.